Delivery is een leuke positie, vooral om z.g. clearances te leren te geven. Het geven van een delivery-clearance zal vaak voorkomen tijdens het werken als controller. Iedere vlucht begint met een vluchtplan (flightplan = FP) wat goedgekeurd dient te worden. Dit is de taak van de delivery-controller. Als delivery niet actief is op een veld neemt de ground-controller alle taken over. Hoewel er vaak nogal licht over deze positie gedacht word is het eigenlijk het visitekaartje van online vliegend Nederland. Als gevorderde piloten online komen horen ze graag en vloeiende clearance. Een beginnende piloot heeft soms behoefte aan wat uitleg bij het juist invullen van zijn vluchtplan. Het is prettig als je iedereen naar wens of behoefte kunt afhandelen.

De positie

De clearance delivery positie wordt afgekort als DEL. DEL heeft ground (GND), tower (TWR), approach (APP) of radar / center (CTR) boven zich. Indien een van deze posities niet aanwezig is mag DEL de kist tot en met de start-up onder zijn controle houden.

De taken

Bij het geven van een clearance dien je het vluchtplan ten minste op de volgende punten te checken:

  • SID: Staat er als eerste punt in het vluchtplan een eindpunt van een SID. Zo niet, vraag de piloot waarom niet, anders adviserr hem/haar.
  • Hoogte: Komt de initiële hoogte overeen met de bestemming (oostelijke richting:  000-179 graden—>-ODD, Westelijke richting: 180-359 graden-EVEN Flight Level).
  • Snelheid: Komt de snelheid overeen met het gekozen type vliegtuig. (Bijvoorbeeld  B737/A320 ong 400Kts,  B747, B777 : 480:   C172: 100Kts)

Als een piloot niet bekend is met de SIDs of misschien zelfs (nog) niet weet wat een SID is, moet in overleg met APP eventueel een expect vectors after departure of andere instructie gegeven worden.


Als DEL controller dien je de beschikking te hebben over de SID kaarten en de quickview van het betreffende vliegveld. De SIDs zijn in principe de routes die IFR verkeer moet vliegen vanaf een vliegveld, uitzonderingen daargelaten. De SID-afkorting dient zonder de letter als eerste punt is het vluchtplan te staan.

Het werk

De clearance bestaat uit een standaard tekst die er als volgt uit hoort te zien: [callsign] cleared to [destination] via the [SID] departure. Runway [RW]. Initial climb[IC]. Squawk [code]. Hierin is:

  • [callsign]: Het callsign van de betreffende piloot.
  • [destination]: De bestemming van de piloot. Deze kun je snel nakijken op Webeye of Google, en als je het niet weet zeg je gewoon : destination
  • [SID]: Indien het vliegveld SID’s heeft moet het eindpunt van de SID zijn opgenomen in het vluchtplan. Zelf geef je er de runway (RW) bij aan door een letter achter de SID te plakken. Als iemand dus een Arnem SID heeft staan, en RW 24 op EHAM is actief wordt dit: Arnem2S departure (Zie kaarten). Indien het vliegveld geen SID’s heeft, kun je opgeven: Expect vectors after departure Pas op sommige eindpunten van een SID zullen als SIDnaam een andere benaming hebben zie quickview voor deze uitzonderingen(first waypoint)
  • [ IC]: Initial climb, kijk hiervoor goed op de Quickview. Ieder veld in Nederland heeft andere Initial Climb Level/ altitude, EHAM heeft een vaste Initiële klimhoogte: FL060
  • [ RW]: De runway waarvan vertrokken gaat worden.
  • [Squawk]: in Traffic Manager is er een mogelijk een code aan te vragen door REQ SSR aan te klikken, er wordt dan een juiste Squawk gegenereerd. Manueel kan het ook: Deze is te halen uit de verschillende quickviews. Voor iedere "destination" is een aparte set codes gedefinieerd. Je kunt dus niet zomaar codes verzinnen. Let er tevens op dat een squawk-code een 4 cijferig getal is dat uit de getallen 0 t/m7 bestaat.
  •  Nooit te gebruiken:
    • 7500: "Hijack"
    • 7600: "Communication failure"
    • 7700: "Emergency"

Na het voorlezen dient de piloot de clearance aan je terug te lezen. Deze moet dan exact hetzelfde zijn. Als dit correct gebeurd is eindig je met: eadback correct, contact [controller] on [freq] Hierin is:

  • [controller] de controller die op dat moment de eerstvolgende positie is.. Dit kan GND, TWR, APP, of CTR zijn.
  • [freq] De frequentie van de betreffende controller.

Labels in Aurora

Als delivery dien je de SID in te vullen gevolgd door de rwy . Hier vul je de afkorting van de SID in waarvoor je de vlucht gecleared hebt. In geval dat er 2 of meer banen voor vertrekkend verkeer in gebruik zijn, vul je hierbij ook de SID-versie in. Arnem 2S wordt dan dus ARNE2S 24.

Vul bij Alt de IC in ( bijv op EHAM is het altijd FL060, vul dan deze in als 060.


Op Schiphol wordt de start-up-clearance gegeven door DEL. VFR-verkeer kent geen delivery clearance. Daarom worden in de z.g. start-up-clearance de volgende onderdelen benoemd:

  • ATIS
  • QNH
  • Runway in use
  • Squawk

[Callsign]. Start-up approved. Information [ATIS]. QNH [QNH]. Runway [RW] in use. Squawk 006* Hierin is:

  • [ATIS]: De ATIS-letter die op dat moment gebruikt wordt.
  • [QNH]: De actuele luchtdruk. Dus niet uit de ATIS/Metar.
  • [RW]: De runway waarop vertrokken gaat worden.
  • 006*: VFR-verkeer in controled airspace krijgt altijd een squawkcode die met 006 begint. Het laatste cijfer is een opvolgend nummer dat verschillend is voor elke kist

Veelgemaakte fouten:

* het verkeerd invullen van de SID in de Label, gebruik in de meeste gevallen de eerste 4 karakters van de SID naam gevolg door het volgnr en de RWY:
ARNE2S 24, en niet ARNEM2s 24.
Het juist invullen geeft de approach controller om de departure route te zien op de radar. 

* niet goed checken welke Initiële hoogte bij welke SID hoort.

* niet goed checken of het Cruising Level wel past bij de richting het vliegplan opgaat. Oost= Odd, West = Even. Uitzondering: departures via Woody zijn ook Odd(oneven).

Voorbeeld: Copenhagen is oostelijke richting dus ONEVEN FL
                    New York is westelijk dus EVEN FL
                    Paris via WOODY, is een uitzondering: ONEVEN!